Τι είναι το οικονομικό στρες και πώς μπορούμε να το διαχειριστούμε με την βοήθεια ενος Ψυχοθεραπευτή & Life Mentor; 

Ο όρος οικονομικό στρες περιγράφει ένα αρνητικό συναίσθημα που προκύπτει όταν κάποιος δεν είναι σε θέση να ανταπεξέλθει στις οικονομικές απαιτήσεις των καθημερινών αναγκών και δε διαθέτει αρκετούς πόρους για να τα βγάλει πέρα.  Ακόμα και το να διαβάζει κάποιος για το οικονομικό στρες μπορεί να είναι μία αγχώδης εμπειρία.

Κάποιες ερωτήσεις μπορούν επίσης να είναι στρεσογόνες  όπως:

  • Μπορείς να πεις με σιγουριά ότι θα ήσουν σε θέση να βρεις τα χρήματα για να πληρώσεις για μία οικονομική έκτακτη ανάγκη η οποία κοστίζει περίπου 5.000 ευρώ;
  • Πόσο συχνά ανησυχείς αν μπορείς να καλύψεις τα συνηθισμένα μηνιαία έξοδα   διαβίωσης;
  • Πόσο συχνά λες ‘‘Δεν μπορώ να πάω επειδή δεν έχω αρκετά χρήματα’’;
  • Πόσο στρες αισθάνεσαι για τα οικονομικά σου γενικότερα;

Είναι εκπληκτικό πόσο μπορεί αυτού του είδους  το άγχος να  εισβάλει στη ζωή  μας και πως μπορεί να επηρεάσει  τη σωματική και πνευματική μας υγεία.   Έλκη,  ημικρανίες ακόμα και πρόωρος θάνατος εξαιτίας καρδιακών  νοσημάτων,  κατάχρηση αλκοόλ και αυτοκτονία  είναι μόνο μερικά από τα δυσάρεστα αποτελέσματα που μπορεί να προκαλέσει το  οικονομικό στρες.  Όσον αφορά την ψυχική μας υγεία  ούτε εκεί τα πράγματα  φαίνονται  θετικά.  Το οικονομικό στρες μπορεί να περιλαμβάνει συμπτώματα άγχους, θυμού, ενοχής και κατάθλιψης.  Είναι γεγονός ότι η υπέρμετρη ανησυχία για τα οικονομικά μας μπορεί να δημιουργήσει συναισθηματική δυσφορία σε τέτοιο βαθμό που η καθημερινή μας ζωή να γίνει δυσλειτουργική.  Μπορεί να αισθανόμαστε θυμωμένοι διαρκώς, μεταθέτοντας το θυμό μας σε ανθρώπους που δεν φταίνε.  Μπορεί να  βιώνουμε ψυχοσωματικά συμπτώματα εξαιτίας του έντονου άγχους.  Tο οικονομικό στρες μπορεί ακόμα και να σκοτώσει τη σεξουαλική μας ζωή μειώνοντας τη σεξουαλική επιθυμία, ή προκαλώντας στυτική δυσλειτουργία, ανοργασμία ή ακόμα και υπογονιμότητα.

Οι πλούσιοι άνθρωποι να βιώνουν άραγε οικονομικό στρες;

Φυσικά. Κάποιοι άνθρωποι θεωρούνται εξαιρετικά εύποροι.  Αυτό βέβαια είναι ένα υποκειμενικό κριτήριο αλλά ας φανταστούμε χάριν αυτού του παραδείγματος ότι κάποιος έχει ένα δισεκατομμύριο δολάρια. Κάτι συμβαίνει, όπως μία οικονομική κρίση ή μια σειρά από κακές επενδύσεις ή κάποιο άλλο αναπάντεχο σενάριο, και η περιουσία του μειώνεται στα 100 εκατομμύρια δολάρια.  Αυτό σημαίνει ότι το 90% του ενός δισεκατομμυρίου εξαφανίστηκε. Σοβαρή κατάθλιψη και άγχος μπορεί να προκύψουν εξαιτίας αυτής της κατάστασης.  Μα πως μπορεί να συμβαίνει κάτι τέτοιο; Aυτό το άτομο είχε δημιουργήσει ως σημείο αναφοράς να ζει τη ζωή ενός δισεκατομμυριούχου.  Για τους περισσότερους ανθρώπους 100 εκατομμύρια είναι ένα όνειρο,  αλλά για αυτόν τον άνθρωπο είναι εφιάλτης.  Ο τρόπος που ζούμε τη ζωή μας έχει να κάνει ως επί των πλείστων με τις προσδοκίες μας σχετικά με το μέλλον, τις προσδοκίες που έχουμε από τον εαυτό μας και τις προσδοκίες που έχουν οι άλλοι από εμάς.  Αδιαμφισβήτητα το ποσό των 100 εκατομμυρίων μπορεί να καλύψει επαρκώς τις οικονομικές απαιτήσεις για πολλά χρόνια χωρίς καμία ανησυχία.

Εκτός και αν…

  • Συγκρίνουμε τον εαυτό μας με εκείνους που έχουν περισσότερα
  • Έχουμε δημιουργήσει πολύ υψηλά πάγια έξοδα
  • Έχουμε συνδέσει την ευτυχία μας με τα χρήματα

Θα αναφερθώ  εκτενέστερα σε αυτούς τους λόγους.  Πρώτον,  δεν υπάρχει λόγος να συγκρίνουμε  τον εαυτό μας και την οικονομική μας άνεση με την περιουσία κανενός. Η ικανοποίηση που νιώθουμε για την ζωή μας και η πνευματική μας υγεία συνδέονται ως επί το πλείστον με την ποιότητα των διαπροσωπικών σχέσεών μας και όχι με τα χρήματα.  Δεύτερον, τα πάγια έξοδα μπορούν να μειωθούν από άμεσες ενέργειες μας εκτός εάν φοβόμαστε ότι οι άλλοι μπορεί να μας χαρακτηρίσουν ως αποτυχημένους.  Και τρίτον, οι ειδικοί υποστηρίζουν ότι η ευτυχία αυξάνεται μεν με τον πλούτο, αλλά ο συσχετισμός αγγίζει το ζενίθ του στα $75.000  το χρόνο.  Φαντάζομαι πως $100,000,000 είναι παραπάνω από αρκετά.

Λάθος τρόποι για να διαχειριστούμε το οικονομικό στρες.

Πριν συζητήσουμε τι μπορούμε να κάνουμε ας αναφέρουμε τι δεν θα έπρεπε να κάνουμε.

Η υπερφαγία ή η λιμοκτονία μπορεί να είναι ένας τρόπος για να διαχειριστούμε το άγχος.  Παίρνουμε μια επιβράβευση από αυτό και μια ανακούφιση που δυστυχώς δεν διαρκεί πολύ.  Αυτό ίσως επίσης να δημιουργεί περισσότερες ενοχές ή άγχος ενισχύοντας τον κύκλο των αρνητικών συναισθημάτων.  Το σώμα και το μυαλό μας πρέπει να είναι υγιή για να αντιμετώπισουμε τις προκλήσεις.  Το φαγητό είναι ένας παράγοντας καίριας σημασίας για την υγεία μας, συνεπώς το να φροντίζουμε τον εαυτό μας θα μας βοηθήσει να παίρνουμε καλύτερες αποφάσεις και να αισθανόμαστε καλύτερα.

Η υπερκατανάλωση καφεΐνης είναι μια συμπεριφορά για τους περισσότερους από εμάς προκειμένου να δουλεύουμε περισσότερο,  όμως αυτό θα μπορούσε να μας στερήσει τον ύπνο και να μας αφήσει ταραγμένους.  Θα μπορούσαμε να ρυθμίσουμε την κατανάλωση παρατηρώντας πως αντιδρά το σώμα μας μετά την πρόσληψη καφεΐνης και περιορίζοντας την κατανάλωση αντιστοίχως καθώς επίσης και αποφεύγοντας να  πίνουμε καφέ το βράδυ.

Η υπερβολική δουλειά ακούγεται σαν μια καλή συμπεριφορά αντιμετώπισης αλλά σκέψου αυτό- η υπερβολική εργασία μπορεί να μας κάνει πιο επιρρεπείς σε λάθη,  κάτι που επίσης θα αυξήσει το άγχος ή την αναστάτωση μας.  Μπορούμε να κάνουμε διαλείμματα,  να πάμε έξω,  να περπατήσουμε, να αναπνεύσουμε και μετά να επιστρέψουμε και να είμαστε παραγωγικοί ξανά.

Το να ξοδεύουμε χρήματα παρορμητικά κάνοντας ψώνια ή παίζοντας τζόγο μπορεί επίσης να έχει αγχωτική επίδραση. Είναι παράλογο μερικές φορές, αλλά μπορεί να σου δώσει στιγμιαία ευχαρίστηση.  Αργότερα,  τα αρνητικά συναισθήματα επιστρέφουν να μας υπενθυμίσουν ότι το  πραγματικό πρόβλημα είναι ακόμα εκεί και εμείς το έχουμε επιδεινώσει.  Θα μπορούσαμε να βγούμε έξω χωρίς πιστωτικές κάρτες και να αποφύγουμε μέρη τα οποία θα μπορούσαν να ενεργοποιήσουν αυτές τις συμπεριφορές όπως τα εμπορικά καταστήματα.

Η κοινωνική απομόνωση είναι μια άλλη συνηθισμένη συμπεριφορά όταν οι άνθρωποι είναι πολύ στρεσαρισμένοι,  ωστόσο η παρατεταμένη κοινωνική απομόνωση είναι σημάδι κατάθλιψης.  Να είσαι με ανθρώπους που σε χαλαρώνουν και σε κάνουν να νιώθεις καλά για τον εαυτό σου- φίλοι ή οικογένεια που μπορούν να σε στηρίξουν χωρίς κριτική και που μπορείτε να κάνετε διασκεδαστικά πράγματα μαζί.

Τι μπορούμε να κάνουμε για να διαχειριστούμε το οικονομικό στρες;

Είναι απαραίτητο να  θυμόμαστε ότι προκειμένου να ξεπεράσουμε το οικονομικό στρες πρέπει να είμαστε πρόθυμοι να λάβουμε δράση και να ελέγξουμε τη ζωή μας.  Πρώτα από όλα,  κρατάμε τα πάγια έξοδα μας χαμηλά.  Ακόμα κι αν πάρουμε μία προαγωγή ή αύξηση δε χρειάζεται να  αναβαθμίσουμε  το σπίτι μας με ένα μεγαλύτερο  ή να αγοράσουμε ένα καινούργιο αυτοκίνητο. Πολλά περιουσιακά στοιχεία χάνουν την αξία τους πιο γρήγορα από ότι αυξάνεται το εισόδημά μας.  Παίζουμε εκ του ασφαλούς και προσαρμόζουμε τον τρόπο ζωής μας σύμφωνα με το εισόδημα μας.  Αυτό δημιουργεί συναισθήματα ασφαλείας και ελαττώνει την αίσθηση της αβεβαιότητας για το μέλλον.  Τα στρατηγικά βήματα σταδιακά θα μας φέρουν το σπίτι που θέλουμε, όμως η υπομονή είναι αρετή.

Ένα άλλο αποτελεσματικό εργαλείο είναι να παρακολουθούμε τα έξοδα μας καθημερινά.  Υπάρχουν πολλές εφαρμογές που μπορούν να μας βοηθήσουν να καταγράφουμε που ξοδεύουμε το κάθε cent. Πολύ συχνά δεν συνειδητοποιούμε κάποια συχνά έξοδα,που, δεν έχει σημασία πόσο μικρά είναι, είναι πολύ σημαντικά εάν τα υπολογίσουμε ετησίως.  Αν όλοι καταλαβαίναμε τη σημασία του (compound ) ανατοκισμού θα εξασφαλίζαμε το μέλλον μας και θα μειώναμε το οικονομικό στρες. Όταν είμαστε νέοι δεν προγραμματίζουμε μακροπρόθεσμα σε βάθος 30 ή 40 χρόνων.  Ωστόσο αν είχαμε βάλει στην άκρη ,ας πούμε, $5.000 και ξεκινούσαμε να αποταμιεύουμε μηνιαίως άλλα  $400 με 7 τοις εκατό ετήσια απόδοσης, μετά από 30 χρόνια θα είχαμε εξοικονομήσει $528,570. 89.  Αυτό θα μπορούσε να θεωρηθεί μια καλή σύνταξη.

Ο καθένας θα μπορούσε να το κάνει αυτό και να ξεκινήσει σε οποιοδήποτε χρονικό σημείο, φυσικά προσαρμόζοντας το στη δική του ικανότητα για αποταμίευση.  Αυτό είναι ένα εκπληκτικό εργαλείο που μπορεί να αποτελέσει σχέδιο για τα παιδιά μας ή για εμάς.

Είναι  σημαντικό να είμαστε προνοητικοί.  Κρατάμε καθημερινές λίστες εξόδων, θέτουμε προτεραιότητες και επανεξετάζουμε τις ανάγκες μας, αναγνωρίζουμε την πηγή του στρες και δημιουργούμε ένα σχέδιο.  Αυτό μπορεί να μας σώσει από μη υγιείς συμπεριφορές και αρνητικά συναισθήματα.  Αν νιώθουμε ότι χρειαζόμαστε κατεύθυνση τότε μπορούμε επίσης να ζητήσουμε υποστήριξη από ένα φίλο ή ένα μέλος της οικογένειας ή να ζητήσουμε βοήθεια από τον οικονομικό μας  σύμβουλο/ θεραπευτή.